ગુજરાતમાં સૌથી રંગીન નવરાત્રી ગરબા કાયનત કાઝી દ્વારા

આખા દેશમાં નવરાત્રિ ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ ગુજરાતમાં નવરાત્રીની વાત કંઈક અલગ જ છે. સમગ્ર ગુજરાતમાં આ તહેવાર ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે.

ગુજરાતના વિવિધ શહેરો નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન યોજાતા પૂજા પંડાલોથી શણગારવામાં આવે છે. આખું શહેર નવરાત્રિની ઉર્જાથી ભરાઈ ગયું છે. ગુજરાતમાં અલગ-અલગ ભાગોમાં અલગ-અલગ રીતે રાત્રીની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

1.ગરબાનો ઈતિહાસ

જ્યારે સમગ્ર દેશમાં નવરાત્રિમાં માતા શક્તિના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે, ત્યારે ગુજરાતમાં આ તહેવાર રંગીન નૃત્ય – ગરબા સાથે સંકળાયેલો છે. આ ગરબા શું છે?

વાસ્તવમાં, ગરબા એ ગુજરાત રાજ્યનું એક લોકપ્રિય લોકનૃત્ય છે, જેમાં મહિલાઓ વાસણની આસપાસ નૃત્ય કરે છે અને માતા અંબેના ગુણગાન ગાય છે. આ વાસણને ગરબો કહેવાય છે, જેની અંદર એક સોપારી અને ચાંદીનો સિક્કો રાખવામાં આવે છે, જેને કુંભ કહેવાય છે. તેની ઉપર એક નાળિયેર મૂકવામાં આવે છે.

આ મટકી નવરાત્રીના પહેલા દિવસે સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. ઉત્સવની શરૂઆત તેની અંદર દીવો પ્રગટાવીને થાય છે. આ દીવાને દીપગર્ભ કહેવાય છે. ગરબા એ ગર્ભનું પ્રતિક છે. ગર્ભ જે આત્માનું પ્રથમ ઘર છે. આ મહિલાઓનો તહેવાર છે, આ નારીત્વના પ્રતિકનો તહેવાર છે. જીવનના આ ચક્રને ચાલુ રાખવા માટે શુભેચ્છાઓ.

2.રાજકોટ શેરી ગરબા

સમગ્ર ગુજરાતમાં વિવિધ સ્થળોએ ગરબા રમાય છે. રાજકોટના શેરી ગરબા પણ જોવા લાયક છે. જેમાં શેરીઓ અને વિસ્તારોમાં ગરબાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. શરી એટલે ગુજરાતીમાં નાનું. આ ગરબાનું આયોજન દરેક વિસ્તારમાં નાના સ્વરૂપમાં કરવામાં આવે છે, જેમાં લોકો સ્ટેજ મૂકીને શક્તિની આરાધના સાથે ગરબા કરે છે.

3.અમદાવાદના દાંડિયા

અમદાવાદના જીએમડીસી ગ્રાઉન્ડ ખાતે નવરાત્રિ ઉત્સવની શરૂઆતની તૈયારીઓ જોરશોરથી કરવામાં આવી રહી છે. એક મોટા મંચ પર માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી વિજયભાઈ રૂપાણી દ્વારા દીપ પ્રાગટ્ય કરીને ઉજવણીની શરૂઆત કરવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ રાજ્યભરના કલાકારો લોકનૃત્યો રજૂ કરે છે.

આ મેદાનમાં ગુજરાતની હસ્તકલાનું પ્રદર્શન પણ યોજાયુ છે. અહીં લોકકલા બનાવનારા લોકો સ્ટોલ લગાવીને પોતાની કલાને લોકો સુધી પહોંચાડે છે. અહીંનું વાતાવરણ ઉજવણીના રંગોમાં રંગાયેલું છે.

અમદાવાદ ગુજરાતનું એક મોટું શહેર છે, આ શહેરના બજારો નવરાત્રી દરમિયાન શણગારવામાં આવે છે. અહીં લોકો દિવસભર કામકાજમાં વ્યસ્ત રહે છે અને સાંજના સમયે રંગબેરંગી ચણીયા ચોળી પહેરેલી મહિલાઓ સ્થળે સ્થળે મોટા ગરબા પંડાલો પાસે પહોંચે છે.

આ પંડાલોમાં, સ્થાનિક કલાકારો ઉચ્ચતમ મંચ પર ગરબા ગીતો ગાય છે અને લોકો લાઈવ ઓર્કેસ્ટ્રા પર સંગીતની ધૂન પર નીચે મેદાનમાં ગરબા નૃત્ય કરે છે. ગુજરાતી મહિલાઓ આખું વર્ષ આ તહેવારની રાહ જોતી હોય છે. તે દરરોજ નવા આઉટફિટ પહેરીને ગરબા ગ્રાઉન્ડ જાય છે. નવયુવાનોનો તહેવાર છે. અમદાવાદ જેવા મોટા શહેરમાં હવે લોકો મહિનાઓ પહેલા ગરબા ડાન્સ ક્લાસમાં જોડાઈને પ્રેક્ટિસ કરે છે.

4.વડોદરાનો યુનાઈટેડ વે ગરબા

ગુજરાતમાં જો સૌથી અદભૂત ગરબા ક્યાંય યોજાય છે, તો તે સ્થળ વડોદરા છે. વડોદરા શહેરનો યુનાઇટેડ વે એ શિસ્ત અને સમુદાયની ઉજવણીનું ઉદાહરણ છે. આ ગરબા ગ્રાઉન્ડમાં એક સાથે લગભગ 45 હજાર લોકો ગરબા કરવા આવે છે. આ ગરબાની ધૂમ સાત સમુંદર સુધી ફેલાયેલી છે.

આ ગરબાને ઘણા એવોર્ડ પણ મળ્યા છે. યુનાઈટેડ વે એ એક બિન-લાભકારી સંસ્થા છે જે આરોગ્ય શિક્ષણ અને ટકાઉપણું પર કામ કરે છે. આ સંસ્થા દર વર્ષે વિશાળ ગરબાનું આયોજન કરે છે. જેની ટિકિટમાંથી મળેલી મૂડી બાળકોના શિક્ષણ અને આરોગ્ય માટે વપરાય છે. આ કાર્યો માટે યુનાઈટેડ વેને ફોર્બ્સ મેગેઝિનની રેન્કિંગમાં પણ સ્થાન મળ્યું છે.

5. મા દુર્ગાની મૂર્તિઓ

આ વખતે અમે અમારી યાત્રા એવી જગ્યાએથી શરૂ કરીશું જ્યાં મા દુર્ગાની મૂર્તિઓ આવી રહી છે. હું કુમારતુલીની વાત કરી રહ્યો છું. જૂના શહેરનો તે ભાગ જ્યાં સમગ્ર બંગાળના કુંભારોએ વસવાટ કર્યો છે. આખા વર્ષ દરમિયાન, શિલ્પકારો માટીમાંથી મૂર્તિમાં જીવન રેડતા જોઈ શકાય છે, પરંતુ દુર્ગા પૂજાના થોડા મહિનાઓ પહેલાથી, સ્થળ ખૂબ જીવંત બની જાય છે.

અહીંની ગલીઓમાં કેટલીક નાની અને કેટલીક મોટી મૂર્તિઓ બનાવવામાં આવી રહી છે. આખી શેરી માતાના શણગારની વસ્તુઓ વેચતી દુકાનોથી શણગારેલી છે. અહીંથી બધા લોકો પોતપોતાના પંડાલો માટે દુર્ગા માની સુંદર મૂર્તિઓ લઈ જાય છે. તમે આ વિસ્તારમાં આખો દિવસ વિતાવી શકો છો. કુંભારોના આ વિસ્તારમાં લોકો રાત-દિવસ મા દુર્ગાની સુંદર મૂર્તિઓ તૈયાર કરે છે.

ગુજરાતમાં સૌથી રંગીન નવરાત્રી ગરબા કાયનત કાઝી દ્વારા

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Scroll to top